Những điểm mới quan trọng trong Quyết định 36/2025/QĐ-TTg | Mã ngành kinh doanh 2025

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển động nhanh chóng dưới tác động của kinh tế số, công nghệ cao và dòng vốn đầu tư nước ngoài ngày càng gia tăng, yêu cầu về một hệ thống phân loại ngành nghề kinh doanh rõ ràng, ổn định và tiệm cận chuẩn quốc tế trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trên cơ sở đó, Quyết định 36/2025/QĐ-TTg được ban hành nhằm thay thế hoàn toàn Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong cách tiếp cận đối với hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.

Những điểm mới cốt lõi của Quyết định 36/2025/QĐ-TTg có thể khái quát gồm: thay đổi tư duy phân loại ngành nghề theo bản chất hoạt động kinh tế, mở rộng danh mục ngành gắn với kinh tế số và công nghệ cao, tái cấu trúc các ngành lớn để giảm trùng lặp, chuẩn hóa hệ thống phân loại nhằm dễ tra cứu hơn và tiệm cận các chuẩn phân loại quốc tế. Các thay đổi này tác động trực tiếp đến việc lựa chọn mã ngành kinh doanh và việc tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp.

1. Quyết định 36/2025 – bước chuyển tư duy trong phân loại ngành nghề kinh doanh

Một trong những thay đổi mang tính nền tảng của Quyết định 36/2025 nằm ở tư duy xây dựng hệ thống ngành kinh tế. Nếu như Quyết định 27/2018 chủ yếu phân loại ngành nghề dựa trên quy trình sản xuất hoặc công nghệ tại một thời điểm nhất định, thì Quyết định 36/2025 chuyển sang cách tiếp cận dựa trên bản chất hoạt động kinh tế và giá trị tạo ra.

Theo cách tiếp cận mới, ngành nghề được xác định trên cơ sở chuỗi giá trị, từ hoạt động cốt lõi, đầu vào cho tới sản phẩm hoặc dịch vụ cuối cùng. Cách phân loại này giúp hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới có tính ổn định cao hơn, hạn chế việc phải điều chỉnh mã ngành liên tục khi công nghệ thay đổi.

Đối với doanh nghiệp, điều này giúp việc tra cứu mã ngành trở nên rõ ràng và sát thực tế hơn, giảm tình trạng phải lựa chọn mã ngành “gần đúng” hoặc thiếu chính xác như trước đây.

2. Mở rộng danh mục ngành nghề – đón nhận kinh tế số và công nghệ cao

Quyết định 36/2025 bổ sung nhiều ngành nghề mới liên quan đến kinh tế số, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, nền tảng công nghệ và các mô hình kinh doanh dựa trên hạ tầng số. Đây là những lĩnh vực trước đây chưa được định danh rõ trong hệ thống cũ, khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi đăng ký ngành nghề kinh doanh.

Việc mở rộng danh mục ngành nghề giúp doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo có thể đăng ký đúng bản chất hoạt động của mình ngay từ đầu, đồng thời giúp cơ quan quản lý nhà nước và nhà đầu tư có cơ sở thống kê và đánh giá chính xác hơn.

Ở góc độ pháp lý, đây cũng là bước tiến quan trọng nhằm giảm rủi ro phát sinh khi doanh nghiệp xin giấy phép con hoặc thực hiện các thủ tục đầu tư liên quan đến ngành nghề có điều kiện.

3. Điều chỉnh và tái cấu trúc các ngành nghề lớn

Bên cạnh việc bổ sung ngành mới, Quyết định 36/2025 còn tiến hành tái cấu trúc nhiều nhóm ngành lớn như bán buôn – bán lẻ, sản xuất công nghiệp, logistics và dịch vụ hỗ trợ doanh nghiệp. Các ngành trước đây bị xếp chung hoặc có nội hàm chồng chéo nay được phân định rõ ràng hơn.

Việc tái cấu trúc này giúp doanh nghiệp xác định chính xác phạm vi hoạt động của từng mã ngành, hạn chế tình trạng đăng ký ngành nghề quá rộng hoặc không phù hợp thực tế. Trong lĩnh vực logistics, chẳng hạn, các hoạt động vận tải đa phương thức, kho bãi và dịch vụ hỗ trợ được mô tả chi tiết hơn, tạo thuận lợi cho việc tra cứu ngành nghề kinh doanh và áp dụng đúng mã ngành.

4. Chuẩn hóa hệ thống phân loại – giảm trùng lặp, dễ tra cứu hơn

Mặc dù vẫn duy trì cấu trúc phân loại 5 cấp, Quyết định 36/2025 đã chuẩn hóa lại mối quan hệ giữa các cấp ngành, loại bỏ các mã không còn phù hợp và giảm thiểu trùng lặp về nội dung. Điều này giúp hệ thống trở nên logic hơn và dễ áp dụng trong thực tiễn.

Đối với doanh nghiệp, việc chuẩn hóa này góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đăng ký kinh doanh, giảm nguy cơ bị trả hồ sơ do lựa chọn sai mã ngành. Đây là lợi ích thực tế rất lớn so với giai đoạn áp dụng Quyết định 27/2018.

5. Tiệm cận chuẩn phân loại ngành kinh tế quốc tế

Một điểm mới quan trọng khác của Quyết định 36/2025 là mục tiêu tiệm cận các hệ thống phân loại quốc tế, đặc biệt là ISIC. Điều này có ý nghĩa lớn trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế toàn cầu.

Doanh nghiệp FDI khi đầu tư vào Việt Nam có thể dễ dàng đối chiếu mã ngành Việt Nam với hệ thống mã ngành quốc tế mà họ đang sử dụng, từ đó giảm thiểu rào cản pháp lý và thông tin khi thực hiện thủ tục đầu tư và chuyển đổi mã ngành.

6. Tác động đối với doanh nghiệp hiện hữu và doanh nghiệp mới thành lập

Đối với doanh nghiệp mới, việc áp dụng hệ thống mã ngành theo Quyết định 36/2025 là yêu cầu bắt buộc ngay từ khi nộp hồ sơ đăng ký. Điều này giúp doanh nghiệp đảm bảo tính hợp pháp ngay từ đầu.

Đối với doanh nghiệp đang hoạt động, hệ thống mới sẽ được áp dụng khi doanh nghiệp bổ sung ngành nghề, điều chỉnh đăng ký kinh doanh hoặc triển khai dự án đầu tư mới. Trong giai đoạn chuyển tiếp, việc tra cứu và đối chiếu mã ngành cũ – mới là bước không thể bỏ qua để tránh rủi ro pháp lý và chi phí điều chỉnh không cần thiết.

7. Vai trò của công nghệ và ChatIIP trong việc tra cứu ngành nghề theo Quyết định 36/2025

Cùng với sự thay đổi của hệ thống ngành nghề, nhu cầu sử dụng các công cụ hỗ trợ tra cứu mã ngành kinh doanh ngày càng tăng. Thay vì phải đọc và đối chiếu thủ công toàn bộ danh mục ngành nghề trong các văn bản pháp luật, doanh nghiệp có xu hướng tìm đến các nền tảng công nghệ ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Trong bối cảnh đó, ChatIIP được phát triển như một công cụ hỗ trợ doanh nghiệp và nhà đầu tư tra cứu ngành nghề kinh doanh theo Quyết định 36/2025, đồng thời so sánh song song với Quyết định 27/2018. Thông qua AI, ChatIIP giúp giải thích bản chất ngành nghề, hỗ trợ đa ngôn ngữ và đặc biệt phù hợp với các nhà đầu tư nước ngoài đang tìm hiểu hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới.

Việc các công cụ như ChatIIP xuất hiện phản ánh xu hướng tất yếu: kết hợp pháp luật với công nghệ để giúp doanh nghiệp tiếp cận thông tin chính xác, nhanh chóng và dễ hiểu hơn.

Kết luận

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg không chỉ thay thế Quyết định 27/2018 về mặt pháp lý, mà còn thể hiện một bước chuyển tư duy quan trọng trong việc xây dựng và áp dụng hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Những điểm mới về phân loại ngành nghề, mở rộng danh mục, chuẩn hóa cấu trúc và tiệm cận chuẩn quốc tế tạo nền tảng thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình đăng ký và triển khai hoạt động kinh doanh.

Việc hiểu rõ và chủ động tra cứu ngành nghề kinh doanh, lựa chọn đúng mã ngành kinh doanh theo Quyết định 36/2025 là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro pháp lý và thích ứng hiệu quả với môi trường kinh doanh hiện đại. Trong giai đoạn chuyển đổi này, các nền tảng hỗ trợ như ChatIIP đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư tiếp cận hệ thống mã ngành mới một cách chính xác và bền vững.