Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là gì? Nội dung cốt lõi & ý nghĩa cho doanh nghiệp 2025

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là văn bản do Thủ tướng Chính phủ ban hành nhằm thiết lập Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới, chính thức thay thế Quyết định 27/2018/QĐ-TTg. Đây không chỉ là một quyết định mang tính kỹ thuật về mã ngành, mà là khung phân loại kinh tế quốc gia, được sử dụng thống nhất trong đăng ký doanh nghiệp, đầu tư, thống kê, quản lý nhà nước và so sánh quốc tế.

Kể từ thời điểm có hiệu lực, Quyết định 36/2025/QĐ-TTg trở thành căn cứ pháp lý bắt buộc để doanh nghiệp và nhà đầu tư xác định, tra cứu và áp dụng ngành nghề kinh doanh tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế xuất hiện ngày càng nhiều mô hình mới như kinh tế số, nền tảng dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và năng lượng tái tạo.

1. Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là gì?

Về bản chất, Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là quyết định hành chính của Thủ tướng Chính phủ ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Hệ thống này đóng vai trò như một “bản đồ kinh tế” quốc gia, giúp xác định và phân loại mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ đang tồn tại hoặc có khả năng phát sinh trong nền kinh tế.

Khác với cách hiểu phổ biến rằng đây chỉ là danh sách mã ngành để đăng ký kinh doanh, Quyết định 36/2025/QĐ-TTg còn quy định rõ nội dung của từng ngành, bao gồm phạm vi hoạt động được xếp vào ngành đó, những hoạt động dễ gây nhầm lẫn nhưng không thuộc ngành, cũng như bản chất kinh tế cốt lõi của từng nhóm hoạt động. Chính điểm này giúp hệ thống mới mang tính ổn định cao và hạn chế việc phải sửa đổi thường xuyên khi công nghệ thay đổi.

2. Vì sao Nhà nước ban hành Quyết định 36/2025/QĐ-TTg?

Sau nhiều năm áp dụng, Quyết định 27/2018/QĐ-TTg đã bộc lộ những hạn chế nhất định khi nền kinh tế Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới. Nhiều ngành nghề mới xuất hiện nhưng chưa có mã ngành tương ứng hoặc bị “gộp tạm” vào các ngành cũ, dẫn đến tình trạng doanh nghiệp đăng ký ngành nghề không phản ánh đúng mô hình kinh doanh thực tế.

Bên cạnh đó, cách phân loại ngành theo Quyết định 27/2018 còn phụ thuộc khá nhiều vào công nghệ tại thời điểm ban hành. Điều này khiến một số mã ngành nhanh chóng trở nên lạc hậu khi công nghệ thay đổi, đặc biệt trong các lĩnh vực như công nghệ thông tin, thương mại điện tử, logistics hay năng lượng mới.

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg được ban hành để khắc phục những bất cập này, đồng thời đưa Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam tiệm cận hơn với các chuẩn phân loại quốc tế, giúp dữ liệu kinh tế có thể so sánh, đối chiếu và tích hợp trong bối cảnh hội nhập sâu rộng.

3. Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg có phạm vi áp dụng rộng, bao trùm hầu hết các chủ thể tham gia hoạt động kinh tế tại Việt Nam. Đối với doanh nghiệp thành lập mới, văn bản này là căn cứ duy nhất để lựa chọn và đăng ký ngành nghề kinh doanh. Đối với doanh nghiệp đang hoạt động, hệ thống ngành kinh tế mới được áp dụng khi doanh nghiệp điều chỉnh ngành nghề, mở rộng hoạt động hoặc thực hiện các thủ tục đầu tư mới.

Ngoài ra, Quyết định 36/2025/QĐ-TTg còn là cơ sở pháp lý quan trọng đối với nhà đầu tư trong nước và nhà đầu tư nước ngoài khi lập, thẩm định và triển khai dự án. Các cơ quan quản lý nhà nước, cơ quan thống kê và tổ chức nghiên cứu cũng sử dụng hệ thống này để phân loại dữ liệu, xây dựng báo cáo và hoạch định chính sách kinh tế.

4. Nội dung cốt lõi của Quyết định 36/2025/QĐ-TTg

• Danh mục ngành kinh tế Việt Nam

Một trong những nội dung trung tâm của Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là Danh mục ngành kinh tế Việt Nam. Danh mục này được xây dựng theo cấu trúc nhiều cấp, phản ánh mức độ chi tiết tăng dần của hoạt động kinh tế. Từ các nhóm ngành lớn mang tính tổng quát, hệ thống tiếp tục phân tách thành các nhóm nhỏ hơn để mô tả sát thực tế hoạt động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ.

Cách tổ chức này giúp doanh nghiệp dễ dàng xác định ngành nghề phù hợp với hoạt động thực tế, đồng thời tạo thuận lợi cho cơ quan quản lý trong việc phân loại, thống kê và so sánh dữ liệu ngành nghề trên phạm vi quốc gia.

• Nội dung ngành kinh tế

Không dừng lại ở việc liệt kê mã ngành, Quyết định 36/2025/QĐ-TTg còn quy định rõ nội dung của từng ngành kinh tế. Nội dung ngành được xây dựng nhằm giải thích bản chất hoạt động kinh tế thuộc ngành đó, đồng thời làm rõ ranh giới giữa các ngành dễ gây nhầm lẫn.

Việc mô tả chi tiết nội dung ngành giúp doanh nghiệp hiểu rõ hoạt động của mình nên được xếp vào mã ngành nào, tránh tình trạng đăng ký sai hoặc phải điều chỉnh nhiều lần sau khi đã đi vào hoạt động. Đây cũng là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý đánh giá tính phù hợp của ngành nghề khi cấp phép hoặc thẩm định dự án đầu tư.

• Tiêu chí phân loại ngành kinh tế

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg thống nhất cách phân loại ngành kinh tế dựa trên ba tiêu chí cốt lõi: quy trình hoạt động kinh tế, nguyên liệu đầu vào và sản phẩm hoặc dịch vụ đầu ra. Việc lựa chọn các tiêu chí này giúp hệ thống ngành kinh tế phản ánh đúng bản chất của hoạt động sản xuất – kinh doanh, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào công nghệ hay hình thức tổ chức tại từng thời điểm.

Cách tiếp cận này tạo ra một hệ thống phân loại có tính ổn định cao, dễ cập nhật khi xuất hiện ngành nghề mới và phù hợp với thông lệ quốc tế.

5. Quyết định 36/2025/QĐ-TTg thay thế Quyết định 27/2018 như thế nào?

So với Quyết định 27/2018/QĐ-TTg, Quyết định 36/2025/QĐ-TTg mang tính cải cách sâu hơn về cấu trúc và tư duy phân loại. Hệ thống mới bổ sung và tái cấu trúc nhiều ngành để phản ánh đúng thực tiễn phát triển kinh tế, đặc biệt là các lĩnh vực công nghệ cao, dịch vụ hiện đại và kinh tế xanh.

Sự thay đổi này giúp doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp FDI, đăng ký ngành nghề sát với mô hình kinh doanh thực tế hơn, đồng thời giảm rủi ro pháp lý phát sinh trong quá trình hoạt động.

6. Ý nghĩa của Quyết định 36/2025/QĐ-TTg đối với doanh nghiệp

Việc hiểu và áp dụng đúng Quyết định 36/2025/QĐ-TTg giúp doanh nghiệp lựa chọn ngành nghề kinh doanh chính xác ngay từ đầu, hạn chế việc phải điều chỉnh giấy phép nhiều lần. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực có điều kiện, lĩnh vực công nghệ hoặc có yếu tố đầu tư nước ngoài.

Ngoài ra, hệ thống ngành kinh tế mới còn giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn khi làm việc với ngân hàng, đối tác, nhà đầu tư và cơ quan quản lý, bởi ngành nghề được đăng ký phản ánh đúng bản chất hoạt động và phù hợp với chuẩn phân loại hiện hành.

Kết luận

Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là nền tảng pháp lý quan trọng trong việc chuẩn hóa và hiện đại hóa Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam. Văn bản này không chỉ thay đổi cách mã hóa ngành nghề, mà còn thay đổi cách tiếp cận trong việc hiểu và phân loại hoạt động kinh tế. Việc nắm vững nội dung và tinh thần của Quyết định 36/2025/QĐ-TTg là điều kiện cần thiết để doanh nghiệp và nhà đầu tư đăng ký, quản lý và phát triển hoạt động kinh doanh một cách bền vững trong giai đoạn mới.