Thủ tục Chấp thuận nhà đầu tư khác gì với cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC)?

Thủ tục chấp thuận nhà đầu tư và thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) là hai bước pháp lý quan trọng nhưng thường gây nhầm lẫn cho các doanh nghiệp khi rót vốn vào Việt Nam. Việc không phân biệt rõ hai thủ tục này có thể dẫn đến sai sót trong quy trình nộp hồ sơ, kéo dài thời gian cấp phép.

Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết sự khác biệt, mối liên hệ và quy trình áp dụng của hai thủ tục này theo quy định mới nhất của Luật Đầu tư 2020.

1. Khái niệm cơ bản

Để phân biệt rõ ràng, trước hết chúng ta cần hiểu bản chất pháp lý của từng thủ tục:

• Thủ tục Chấp thuận nhà đầu tư: Là thủ tục hành chính nhằm xác định tư cách pháp lý của một nhà đầu tư cụ thể được phép thực hiện dự án đầu tư (thường áp dụng sau khi đã có Chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc thông qua đấu giá/đấu thầu).

• Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC): Là việc cơ quan đăng ký đầu tư cấp văn bản (bản giấy hoặc điện tử) ghi nhận thông tin đăng ký của nhà đầu tư về dự án đầu tư.

2. Bảng so sánh: Chấp thuận nhà đầu tư vs. Cấp IRC

Tiêu chí so sánh	Thủ tục Chấp thuận nhà đầu tư	Thủ tục Cấp GCN Đăng ký đầu tư (IRC)
Bản chất	Là quyết định lựa chọn/công nhận ai là người làm dự án.	Là văn bản ghi nhận/chứng nhận các thông tin của dự án đã được chấp thuận.
Kết quả trả về	Quyết định chấp thuận nhà đầu tư.	Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC).
Thời điểm thực hiện	Thường thực hiện trước khi cấp IRC (đối với dự án phải xin chấp thuận chủ trương).	Thực hiện sau khi đã có chấp thuận chủ trương/chấp thuận nhà đầu tư (hoặc bước đầu tiên với dự án không cần chấp thuận chủ trương).
Đối tượng áp dụng	- Dự án đấu giá quyền sử dụng đất. - Dự án đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. - Dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư mà có nhiều nhà đầu tư quan tâm.	- Dự án của nhà đầu tư nước ngoài. - Dự án của tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (theo Điều 23 Luật Đầu tư).
Cơ sở pháp lý	Điều 29 Luật Đầu tư 2020.	Điều 37, 38 Luật Đầu tư 2020.

3. Khi nào cần thực hiện thủ tục Chấp thuận nhà đầu tư?

Theo Điều 29 Luật Đầu tư 2020, thủ tục chấp thuận nhà đầu tư được thực hiện trong các trường hợp sau:

1. Đấu giá quyền sử dụng đất: Sau khi trúng đấu giá, văn bản phê duyệt kết quả trúng đấu giá được coi là văn bản chấp thuận nhà đầu tư.

2. Đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư: Sau khi trúng thầu, văn bản phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư chính là văn bản chấp thuận.

3. Chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư: Trường hợp nhà đầu tư đã có quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án.

4. Dự án đã có Chấp thuận chủ trương đầu tư: Nhưng chưa xác định được nhà đầu tư cụ thể tại thời điểm đó, sau này khi chọn được nhà đầu tư (không qua đấu giá/đấu thầu) thì phải làm thủ tục này.

4. Khi nào cần thực hiện thủ tục cấp IRC?

Không phải dự án nào cũng cần xin IRC. Theo Điều 37 Luật Đầu tư 2020, các trường hợp bắt buộc bao gồm:

1. Dự án đầu tư của nhà đầu tư nước ngoài.

2. Dự án của tổ chức kinh tế quy định tại khoản 1 Điều 23 Luật Đầu tư (Doanh nghiệp có trên 50% vốn điều lệ là của nhà đầu tư nước ngoài).

Lưu ý: Các dự án đầu tư trong nước (vốn 100% Việt Nam) không bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp IRC, trừ khi doanh nghiệp có nhu cầu xin cấp.

5. Mối liên hệ giữa hai thủ tục trong quy trình đầu tư

Trong thực tế triển khai các dự án lớn (như bất động sản, năng lượng, hạ tầng), quy trình thường diễn ra theo trình tự sau:

• Bước 1: Xin Chấp thuận chủ trương đầu tư (với cơ quan nhà nước có thẩm quyền: Quốc hội, Thủ tướng, hoặc UBND cấp tỉnh).

• Bước 2: Thực hiện Thủ tục Chấp thuận nhà đầu tư (nếu thuộc diện phải đấu giá, đấu thầu hoặc chưa xác định được nhà đầu tư ở Bước 1).

• Bước 3: Thực hiện Thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC).

  • Lưu ý: Đối với dự án đã được Chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư, cơ quan đăng ký sẽ cấp IRC dựa trên quyết định đó (thời gian thường nhanh hơn, khoảng 5-15 ngày).

Kết luận

Hiểu đơn giản, Chấp thuận nhà đầu tư trả lời cho câu hỏi "Ai được phép làm dự án này?", còn Cấp IRC là việc "Hợp thức hóa hồ sơ pháp lý" để nhà đầu tư chính thức đi vào hoạt động, mở tài khoản vốn và thực hiện nghĩa vụ thuế.