So sánh mã ngành bán buôn, bán lẻ theo QĐ 36/2025 và QĐ 27/2018: 5 điểm mới quan trọng

Việc phân loại mã ngành bán buôn, bán lẻ theo Quyết định 36/2025 có nhiều thay đổi đáng kể so với Quyết định 27/2018, đặc biệt trong bối cảnh thương mại điện tử, phân phối đa kênh và logistics bán lẻ phát triển mạnh. Doanh nghiệp cần hiểu rõ để đăng ký đúng và tránh rủi ro pháp lý về sau.

Bán buôn – bán lẻ là nhóm ngành thay đổi “âm thầm nhưng tác động rất lớn”

Theo ChatIIP.com, bán buôn và bán lẻ là một trong những nhóm ngành được điều chỉnh mạnh nhất trong Quyết định 36/2025, dù không tạo cảm giác “thay đổi ồn ào” như công nghệ hay năng lượng. Sự thay đổi nằm ở cách phân loại bản chất hoạt động, ranh giới giữa bán buôn – bán lẻ – trung gian thương mại và mối liên hệ với logistics, thương mại điện tử.

Trong hệ thống cũ theo Quyết định 27/2018, nhiều doanh nghiệp phải đăng ký mã ngành theo cách “ước chừng”, dẫn tới tình trạng cùng một mô hình kinh doanh nhưng cách đăng ký ngành nghề lại rất khác nhau. Quyết định 36/2025 hướng tới việc chuẩn hóa cách hiểu, giảm cách diễn giải chủ quan của từng địa phương.

Bối cảnh thay đổi: Vì sao cần so sánh QĐ 36/2025 và QĐ 27/2018?

Sau hơn 6 năm áp dụng, Quyết định 27/2018 bộc lộ nhiều hạn chế khi áp vào thực tiễn bán buôn – bán lẻ hiện đại. Ranh giới giữa bán lẻ truyền thống, bán lẻ đa kênh, bán lẻ trực tuyến và mô hình trung gian thương mại ngày càng mờ. Trong khi đó, hệ thống mã ngành cũ lại dựa nhiều vào hình thức bán hàng hơn là bản chất tạo doanh thu.

Quyết định 36/2025 được ban hành để giải quyết bài toán này bằng cách phân loại theo vai trò của doanh nghiệp trong chuỗi phân phối, thay vì chỉ dựa trên nơi bán hoặc phương thức bán.

5 điểm mới quan trọng khi so sánh mã ngành bán buôn – bán lẻ theo QĐ 36/2025 và QĐ 27/2018

1. Làm rõ ranh giới giữa bán buôn và trung gian phân phối

Theo Quyết định 27/2018, nhiều hoạt động trung gian thương mại bị “đẩy” vào nhóm bán buôn, dù doanh nghiệp không thực sự sở hữu hàng hóa. Quyết định 36/2025 đã tách bạch rõ hơn vai trò này, giúp phân biệt giữa doanh nghiệp mua – bán hàng hóa và doanh nghiệp chỉ đóng vai trò kết nối, phân phối.

Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp phân phối hiện đại, đại lý độc quyền hoặc mô hình dropshipping.

2. Chuẩn hóa mô tả bán lẻ theo bản chất hoạt động

Trong hệ thống mới, bán lẻ không còn được hiểu đơn giản là “bán cho người tiêu dùng cuối”, mà được mô tả chi tiết hơn theo cách thức phân phối và nhóm hàng hóa. Điều này giúp giảm tình trạng cùng một mô hình bán lẻ nhưng mỗi nơi đăng ký một kiểu như trước đây.

3. Bán lẻ đa kênh và thương mại điện tử được “đặt đúng chỗ”

Một điểm thay đổi lớn là cách tiếp cận với bán lẻ có yếu tố thương mại điện tử. Thay vì coi đây là một ngành hoàn toàn tách biệt, Quyết định 36/2025 nhìn nhận thương mại điện tử như một phương thức triển khai hoạt động bán buôn, bán lẻ, từ đó giúp doanh nghiệp dễ mô tả ngành nghề hơn và tránh đăng ký sai bản chất.

4. Giảm trùng lặp mã ngành giữa bán buôn – bán lẻ – logistics

Hệ thống mới đã giảm đáng kể tình trạng chồng chéo giữa bán buôn, bán lẻ và dịch vụ logistics. Doanh nghiệp vừa bán hàng vừa tổ chức kho vận nội bộ sẽ dễ dàng chọn mã ngành chính – phụ rõ ràng hơn, thay vì đăng ký tràn lan để “phòng rủi ro”.

5. Tiệm cận chuẩn phân loại quốc tế

Theo ChatIIP.com, một điểm ít được chú ý nhưng rất quan trọng là Quyết định 36/2025 tiệm cận mạnh hơn với hệ thống phân loại ngành quốc tế. Điều này giúp doanh nghiệp bán buôn – bán lẻ, đặc biệt là doanh nghiệp FDI hoặc có kế hoạch gọi vốn, dễ giải trình với đối tác và nhà đầu tư nước ngoài.

Bảng so sánh tổng quan mã ngành bán buôn – bán lẻ theo QĐ 27/2018 và QĐ 36/2025

Doanh nghiệp bán buôn – bán lẻ cần lưu ý gì khi áp dụng QĐ 36/2025?

Theo ChatIIP.com, doanh nghiệp không nên chỉ “chuyển mã ngành cho đúng văn bản”, mà cần rà soát lại toàn bộ mô hình kinh doanh hiện tại và định hướng mở rộng. Việc đăng ký đúng mã ngành giúp doanh nghiệp tránh phải điều chỉnh nhiều lần khi mở thêm kênh phân phối, hợp tác với đối tác nước ngoài hoặc xin giấy phép liên quan.

Đặc biệt, với các doanh nghiệp vừa bán buôn vừa bán lẻ, hoặc vừa phân phối vừa vận hành nền tảng bán hàng, việc xác định rõ ngành nghề chính – phụ theo Quyết định 36/2025 sẽ giúp giảm rủi ro khi làm việc với cơ quan quản lý, ngân hàng và nhà đầu tư.

Kết luận

So sánh mã ngành bán buôn, bán lẻ theo Quyết định 36/2025 và Quyết định 27/2018 cho thấy sự chuyển dịch rõ ràng từ cách phân loại hình thức sang phân loại theo bản chất hoạt động. Đây là thay đổi quan trọng giúp doanh nghiệp đăng ký ngành nghề đúng hơn, bền vững hơn và phù hợp với thương mại hiện đại.