Ngân hàng và đối tác kiểm tra mã ngành theo Quyết định nào?

 

Trong quá trình làm việc với ngân hàng hoặc ký kết hợp đồng với đối tác, không ít doanh nghiệp bất ngờ bị yêu cầu xác minh lại mã ngành kinh doanh. Nhiều trường hợp doanh nghiệp vẫn đang hoạt động bình thường, giấy phép không thay đổi, nhưng ngân hàng hoặc đối tác lại thông báo rằng mã ngành trên hồ sơ không còn phù hợp với quy định hiện hành.

Vấn đề đặt ra là: ngân hàng và đối tác đang căn cứ theo Quyết định nào để kiểm tra mã ngành kinh doanh của doanh nghiệp? Và vì sao việc kiểm tra này ngày càng chặt chẽ hơn trong thời gian gần đây?

Vì sao ngân hàng và đối tác quan tâm đến mã ngành kinh doanh?

Đối với ngân hàng, mã ngành không chỉ là thông tin hành chính, mà còn là cơ sở để đánh giá rủi ro tín dụng, tuân thủ pháp lý và phòng chống rửa tiền. Khi doanh nghiệp mở tài khoản, vay vốn, bảo lãnh, hoặc thực hiện giao dịch có giá trị lớn, ngân hàng bắt buộc phải xác định rõ doanh nghiệp đang hoạt động trong lĩnh vực nào, có thuộc nhóm ngành nghề hạn chế, ngành nghề có điều kiện hay không.

Tương tự, với các đối tác – đặc biệt là đối tác lớn, đối tác FDI hoặc các doanh nghiệp chịu kiểm soát nội bộ chặt – mã ngành kinh doanh được dùng để đối chiếu tính hợp pháp của hoạt động hợp tác. Một hợp đồng có thể bị trì hoãn hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ chỉ vì mã ngành trên giấy phép không phản ánh đúng hoạt động đang triển khai.

Chính vì vậy, việc kiểm tra mã ngành hiện nay không còn mang tính hình thức, mà trở thành một bước kiểm soát rủi ro bắt buộc.

Quyết định nào đang được ngân hàng và đối tác sử dụng để kiểm tra mã ngành?

Từ năm 2025, căn cứ pháp lý chính mà ngân hàng và đối tác sử dụng để đối chiếu mã ngành kinh doanh là Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, ban hành Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam mới, thay thế cho hệ thống cũ theo Quyết định 27/2018.

Điều quan trọng cần hiểu là: ngân hàng và đối tác không “tự ý” áp dụng Quyết định 36/2025, mà họ buộc phải cập nhật theo hệ thống ngành kinh tế đang được Nhà nước áp dụng thống nhất. Do đó, dù doanh nghiệp chưa kịp cập nhật lại mã ngành trên giấy phép, thì trong quá trình thẩm định, ngân hàng vẫn sẽ quy chiếu hoạt động của doanh nghiệp theo mã ngành mới.

IIP Vietnam đã phân tích khá rõ tác động của Quyết định 36/2025 đối với việc tra cứu và áp dụng mã ngành trong thực tế, đặc biệt là khi làm việc với các bên thứ ba như ngân hàng và đối tác.

Vì sao doanh nghiệp “không đổi gì” nhưng vẫn bị hỏi lại mã ngành?

Một tình huống rất phổ biến là doanh nghiệp cho rằng mình chưa thay đổi ngành nghề kinh doanh, nên không hiểu vì sao ngân hàng hoặc đối tác lại yêu cầu rà soát mã ngành. Nguyên nhân nằm ở chỗ: cách phân loại ngành theo Quyết định 36/2025 đã thay đổi so với trước, khiến nhiều mã ngành cũ không còn phản ánh đúng bản chất hoạt động.

Khi ngân hàng hoặc đối tác đối chiếu hồ sơ, họ không chỉ nhìn vào mã số, mà còn đọc mô tả ngành nghề. Nếu mô tả theo hệ thống mới cho thấy doanh nghiệp đang hoạt động trong nhóm ngành có điều kiện, ngành rủi ro cao, hoặc ngành cần giấy phép con, thì họ buộc phải yêu cầu doanh nghiệp làm rõ – kể cả khi trước đây không yêu cầu.

Trong các giao dịch lớn, chỉ cần sự không thống nhất giữa hoạt động thực tế và mã ngành trên giấy phép, hồ sơ có thể bị đánh giá là chưa đầy đủ về mặt tuân thủ.

Ngân hàng và đối tác kiểm tra mã ngành theo cách nào?

Trên thực tế, ngân hàng và đối tác không “sáng tạo” ra cách kiểm tra riêng, mà thường dựa trên ba yếu tố chính: hệ thống ngành kinh tế hiện hành theo Quyết định 36/2025, thông tin ngành nghề trên Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, và mô tả hoạt động thực tế của doanh nghiệp trong hồ sơ cung cấp.

Nếu ba yếu tố này không đồng nhất, doanh nghiệp sẽ bị yêu cầu giải trình hoặc cập nhật lại hồ sơ. Đây là lý do nhiều doanh nghiệp chỉ gặp vướng mắc khi làm việc với ngân hàng hoặc đối tác, dù trước đó chưa từng bị cơ quan nhà nước nhắc nhở.

Vai trò của ChatIIP trong việc chuẩn bị hồ sơ làm việc với ngân hàng và đối tác

Trong bối cảnh Quyết định 36/2025 đã có hiệu lực, việc tự tra cứu mã ngành theo cách thủ công không còn phù hợp với doanh nghiệp có nhiều hoạt động hoặc mô hình kinh doanh phức tạp. Đây là lúc các công cụ hỗ trợ chuyên sâu phát huy giá trị.

ChatIIP – nền tảng AI do IIP Vietnam phát triển – giúp doanh nghiệp tra cứu mã ngành theo hệ thống mới, đồng thời so sánh giữa mã ngành cũ và mã ngành mới, từ đó xác định xem hoạt động hiện tại có đang bị “lệch” so với cách phân loại mới hay không. Điều này đặc biệt hữu ích khi doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ vay vốn, mở hạn mức, ký hợp đồng lớn hoặc làm việc với đối tác nước ngoài.

Việc chủ động kiểm tra trước giúp doanh nghiệp tránh tình trạng bị động khi ngân hàng hoặc đối tác đặt câu hỏi về mã ngành.

Kết luận: Ngân hàng và đối tác đang áp dụng Quyết định 36/2025

Trả lời ngắn gọn và trọng tâm cho câu hỏi “Ngân hàng và đối tác kiểm tra mã ngành theo Quyết định nào?”: hiện nay, căn cứ chính là Quyết định 36/2025/QĐ-TTg về Hệ thống ngành kinh tế Việt Nam.

Dù doanh nghiệp đã cập nhật giấy phép hay chưa, ngân hàng và đối tác vẫn sẽ đối chiếu hoạt động theo hệ thống ngành mới. Vì vậy, việc hiểu đúng mã ngành, rà soát sự phù hợp giữa giấy phép và hoạt động thực tế không chỉ là vấn đề tuân thủ, mà còn là yếu tố then chốt để giao dịch với ngân hàng và đối tác được thông suốt.