Khi thay đổi ngành nghề nên dùng mã 27/2018 hay 36/2025?

1. Vì sao từ năm 2025, câu hỏi “dùng mã ngành nào” không còn là chuyện hình thức?

Trước đây, phần lớn doanh nghiệp Việt Nam khi thay đổi hoặc bổ sung ngành nghề kinh doanh đều quen sử dụng Hệ thống ngành kinh tế theo Quyết định 27/2018/QĐ-TTg. Hệ thống này đã được áp dụng trong nhiều năm nên gần như trở thành “thói quen pháp lý”, kể cả với các doanh nghiệp có yếu tố đầu tư nước ngoài.

Tuy nhiên, kể từ khi Quyết định 36/2025/QĐ-TTg được ban hành và áp dụng, hệ thống ngành kinh tế Việt Nam đã có những thay đổi mang tính cấu trúc, không còn đơn thuần là cập nhật tên gọi. Nhiều ngành được phân tách lại, điều chỉnh phạm vi, hoặc thay đổi cách mô tả để tiệm cận chuẩn phân loại quốc tế.

Vì vậy, từ năm 2025 trở đi, việc tiếp tục sử dụng mã ngành theo 27/2018 cho các thủ tục phát sinh mới không chỉ là vấn đề “quen tay”, mà có thể kéo theo rủi ro pháp lý trong quá trình hậu kiểm, gọi vốn hoặc làm việc với ngân hàng.

2. Quyết định 36/2025 khác Quyết định 27/2018 ở điểm nào mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý?

Điểm khác biệt lớn nhất không nằm ở số hiệu quyết định, mà nằm ở cách tiếp cận phân loại ngành nghề. Quyết định 36/2025 được xây dựng lại theo hướng giảm bớt tiêu chí công nghệ, mở rộng cách mô tả hoạt động kinh doanh theo bản chất vận hành thực tế.

Điều này dẫn đến việc một số mã ngành quen thuộc theo 27/2018 không còn giữ nguyên phạm vi, thậm chí có trường hợp bị thay thế hoặc gộp lại.

3. Khi thay đổi hoặc bổ sung ngành nghề từ năm 2025, nên áp dụng hệ thống nào?

Khi doanh nghiệp thực hiện thủ tục thay đổi, bổ sung hoặc đăng ký mới ngành nghề kinh doanh từ năm 2025, việc áp dụng mã ngành theo Quyết định 36/2025 là lựa chọn phù hợp và an toàn nhất.

Cơ quan đăng ký kinh doanh sẽ căn cứ vào văn bản pháp luật đang có hiệu lực tại thời điểm xử lý hồ sơ, chứ không căn cứ vào việc doanh nghiệp trước đó đã đăng ký theo hệ thống nào. Do đó, nếu hồ sơ thay đổi ngành nghề vẫn sử dụng mã theo 27/2018, khả năng cao doanh nghiệp sẽ được yêu cầu rà soát, chỉnh sửa hoặc giải trình lại cho phù hợp với hệ thống mới.

IIP Vietnam đã trả lời trực tiếp câu hỏi “doanh nghiệp có cần sửa giấy phép khi áp dụng Quyết định 36/2025 không” và nhấn mạnh rằng các thay đổi phát sinh sau thời điểm áp dụng cần được chuẩn hóa lại theo hệ thống hiện hành.

4. Có bắt buộc phải chuyển toàn bộ mã ngành cũ sang 36/2025 không?

Đây là điểm nhiều doanh nghiệp lo lắng nhưng thường hiểu chưa chính xác. Pháp luật hiện hành không bắt buộc doanh nghiệp phải đồng loạt chuyển đổi toàn bộ ngành nghề đã đăng ký trước đây nếu không phát sinh thay đổi. Giấy phép cũ vẫn có giá trị pháp lý.

Tuy nhiên, vấn đề phát sinh khi doanh nghiệp đã có nhu cầu thay đổi, mở rộng, gọi vốn hoặc tiếp cận nhà đầu tư mới. Trong những trường hợp này, việc giữ nguyên hệ thống mã cũ thường bị đánh giá là chưa cập nhật, làm tăng rủi ro trong quá trình thẩm định pháp lý.

5. Mã ngành ảnh hưởng thế nào đến gọi vốn, ngân hàng và đối tác?

Khi doanh nghiệp gọi vốn hoặc làm việc với ngân hàng, mã ngành không còn là thủ tục hành chính đơn thuần. Đây là một phần trong bộ hồ sơ pháp lý để đánh giá mức độ tuân thủ, rủi ro ngành nghề và khả năng phát sinh điều kiện kinh doanh.

Rất nhiều trường hợp doanh nghiệp đang hoạt động đúng thực tế, nhưng mã ngành đăng ký lại không phản ánh đầy đủ hoặc chưa cập nhật theo hệ thống mới, dẫn đến việc phải sửa giấy phép ngay trong quá trình thẩm định. Điều này không chỉ làm chậm tiến độ mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của nhà đầu tư.

6. Vai trò của ChatIIP trong việc tra cứu và chuẩn hóa ngành nghề theo Quyết định 36/2025

Trong bối cảnh hệ thống ngành mới có nhiều thay đổi và không còn đối chiếu 1–1 với hệ thống cũ, việc tra cứu thủ công dễ dẫn đến hiểu sai hoặc chọn nhầm mã. ChatIIP được phát triển để hỗ trợ doanh nghiệp tra cứu ngành nghề theo Quyết định 36/2025 một cách có hệ thống, dựa trên mô tả hoạt động thực tế thay vì chỉ nhìn tên ngành.

Điểm khác biệt của ChatIIP là giúp doanh nghiệp nhìn mã ngành dưới góc độ pháp lý – đầu tư – vận hành, từ đó hạn chế rủi ro phải điều chỉnh giấy phép ở giai đoạn nhạy cảm như gọi vốn, ký hợp đồng hoặc mở rộng dự án.

7. Kết luận

Nếu doanh nghiệp không phát sinh thay đổi, hệ thống mã ngành theo Quyết định 27/2018 vẫn có giá trị pháp lý. Tuy nhiên, khi đã thay đổi, bổ sung hoặc đăng ký mới ngành nghề từ năm 2025 trở đi, việc áp dụng Quyết định 36/2025 là cần thiết để đảm bảo tính phù hợp với pháp luật hiện hành và giảm thiểu rủi ro trong tương lai.

Trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng chịu nhiều lớp kiểm tra từ cơ quan quản lý, nhà đầu tư và đối tác tài chính, việc chuẩn hóa mã ngành theo hệ thống mới ngay từ đầu không còn là lựa chọn, mà là bước đi chiến lược.